Triển vọng ngành Ô tô năm 2021: Nhu cầu mạnh được thúc đẩy bởi giá xe giảm

Triển vọng ngành Ô tô năm 2021: Nhu cầu mạnh được thúc đẩy bởi giá xe giảm

Lượt xem: 1843
  •  

Điểm nhấn năm 2020

Diễn biến ngành: PHÙ HỢP THỊ TRƯỜNG

Ngành ô tô đã tăng 23,8% so với đầu năm (YTD) và 82,3% so với mức đáy hồi tháng 3, cao hơn mức tăng trưởng của chỉ số VN Index lần lượt là 8,9% và 15,2%. Diễn biến ngành sát với quan điểm của chúng tôi đã nêu trong các báo cáo triển vọng ngành hậu Covid.

Các công ty nổi bật: SVC là cổ phiếu tăng giá tốt nhất trong ngành, tăng 117% YTD và 121% so với mức đáy hồi tháng Ba. Do lợi nhuận của SVC chủ yếu đến từ hoạt động kinh doanh đại lý ô tô cho những thương hiệu lớn trong ngành (như Toyota, Ford, Hyundai), kết quả kinh doanh của SVC được hưởng lợi rõ rệt từ sự hồi phục của thị trường ô tô. Bên cạnh đó, những doanh nghiệp khác được hưởng lợi từ đợt hồi phục bao gồm HAX và VEA, cũng nằm trong top cổ phiếu ngành tăng giá mạnh trong năm 2020, tăng lần lượt 30% và 22% YTD.

Những điểm chính của ngành trong năm 2020

• Những thay đổi trọng yếu sau đại dịch Covid-19

Hoạt động sản xuất và lắp ráp ô tô không chịu ảnh hưởng đáng kể từ sự bùng phát dịch Covid-19. Trong năm 2020, hoạt động sản xuất ô tô chỉ chịu sự gián đoạn nhỏ trong tháng 4, khi Chính phủ áp dụng quy định giãn cách xã hội trên toàn quốc (kéo dài trong vòng 15 ngày). Sau đó, hoạt động sản xuất và lắp ráp ô tô diễn ra bình thường cho đến hết năm.

Nhu cầu mua xe hồi phục nhanh nhờ những chính sách hỗ trợ xe trong nước. Tổng doanh số bán ô tô trong năm 2020 đạt 375.850 chiếc, giảm 5,8% so với cùng kỳ (YoY). Doanh số bán ô tô giảm mạnh nhất vào đợt bùng phát Covid-19 đầu tiên ở Việt Nam (từ tháng 1 đến tháng 5/2020), cụ thể giảm 34% YoY nhưng bắt đầu hồi phục nhanh từ tháng 6, thậm chí còn vượt mạnh doanh số năm ngoái trong vài tháng cuối năm. Việc Chính phủ kiểm soát tốt dịch Covid-19 và ban hành những chính sách hỗ trợ như Nghị định 70/2020/NĐ-CP và Nghị định 57/2020/NĐ-CP có hiệu lực từ tháng 7/2020 đã đóng góp quan trọng vào sự hồi phục mạnh của thị trường ô tô.

Trong 11T2020, thị phần xe trong nước tăng mạnh lên 65% (từ mức 62% trong năm 2019), trong khi thị phần xe nhập khẩu giảm còn 35%, cùng với sản lượng xe nhập khẩu giảm 24,3% YoY.

Bùng nổ các dự án mở rộng và đầu tư mới vào dây chuyền sản xuất ô tô trong nước: Trong năm 2020, nhiều nhà sản xuất ô tô công bố khoản đầu tư lớn vào các dây chuyền lắp ráp ô tô và sản xuất linh kiện trong nước, bao gồm Ford, Huyndai, Mitsubishi. Các nhà sản xuất linh kiện phụ tùng ô tô cũng mở rộng sản xuất trong năm nay như Fukurawa, Thành Công Việt Hưng, Vinfast… Chúng tôi cho rằng quy mô thị trường Việt Nam đang dần trở nên hấp dẫn để lôi kéo các dự án đầu tư sản xuất ô tô quy mô lớn, tạo tiền đề cho nhiều ngành công nghiệp phụ trợ và sản xuất ô tô trong nước phát triển.

• Kết quả kinh doanh năm 2020 ngành ô tô: Lũy kế 9T2020, doanh thu của các công ty ô tô niêm yết là 21.504 tỷ đồng (-16,3% YoY). Tổng lợi nhuận ròng đạt 4.028 tỷ đồng (-25,6% YoY).

• Các sự kiện đáng chú ý khác:

Giảm thuế cho ô tô nhập khẩu từ E.U, theo Hiệp định EVFTA. Kể từ tháng 7/2020, mức thuế nhập khẩu ô tô và phụ tùng ô tô sẽ giảm dần từ mức 70% và 45% về 0% trong vòng từ 7 đến 10 năm, tạo cơ hội cho các ô tô phân khúc cao cấp nhập khẩu có giá bán thấp hơn. Hiện tại, tác động từ mức giảm thuế nhập khẩu từ EVFTA còn nhỏ, nhưng sẽ đáng kể trong dài hạn khi ô tô cao cấp có giá cả phải chăng và cạnh tranh với ô tô tầm trung trong nước. Đồng thời, Nghị định 17/2020/NĐ-CP (thay thế Nghị định 116/2017/NĐ-CP) có hiệu lực đã gỡ bỏ nhiều rào cản kỹ thuật đối với ô tô nhập khẩu, bao gồm yêu cầu khắt khe về VTA (Giấy chứng nhận chất lượng kiểu loại ô tô nhập khẩu).

Triển vọng năm 2021

• Ngành ô tô nhạy cảm với Covid, nhưng đang trên đà hồi phục:

Nhìn chung, nhu cầu ô tô chịu ảnh hưởng đáng kể từ đại dịch Covid-19 do nhu cầu đi lại giảm trong giai đoạn bùng phát dịch bệnh. Tuy nhiên, sau khi dịch bệnh được kiểm soát, nhu cầu mua bị dồn nén tương đối lớn cùng với tâm lý tận dụng giai đoạn thị trường ô tô suy giảm để mua xe giá rẻ giúp lĩnh vực này phục hồi nhanh chóng, và đà hồi phục có thể tiếp tục trong năm 2021. Ngoài ra, hầu hết người mua ô tô đều có thu nhập trung bình đến cao nên sức mua sẽ chịu ít ảnh hưởng hơn bởi đại dịch.

• Chúng tôi ước tính ngành ô tô sẽ tăng trưởng 16,3% YoY về sản lượng tiêu thụ trong năm 2021, do nhu cầu mua ô tô tiếp tục duy trì ở mức cao. Kết quả này cao hơn 3% nếu so với kịch bản nếu không xảy ra Covid.

• Nhu cầu mua ô tô có thể tiếp tục tăng nhanh nhờ tăng nguồn cung ô tô trong nước, giảm thuế/phí và giảm giá ở nhiều mẫu ô tô:

(1) Thu nhập bình quân trên đầu người Việt Nam đang trên đà tăng trưởng nhanh, dự kiến ở mức 8-10%/năm trong vòng 10 năm tới. So sánh với các quốc gia trong khu vực, mức thu nhập bình quân hiện nay của Việt Nam đang tiến rất gần tới điểm bùng nổ về nhu cầu mua ô tô. Ô tô sẽ sớm chuyển từ mặt hàng xa xỉ với chỉ 34 xe/1000 người vào năm 2020 (nguồn: Cục đăng kiểm Việt Nam) trở thành mặt hàng tiêu dùng phổ biến với tỷ lệ sở hữu xe cao như các nước trong khu vực.

(2) Sản lượng sản xuất xe trong nước tăng nhanh đang dần đáp ứng được nhu cầu của người tiêu dùng và có thể giúp giá xe ngày càng rẻ hơn. Với việc có thểm nhiều nhà máy sản xuất và lắp ráp ô tô mới ước tính hoàn thành vào giai đoạn 2022 – 2023, chúng tôi cho rằng thị trường ô tô sẽ cực kỳ sôi động và các nhà sản xuất có thể cho ra nhiều chính sách chiết khấu và giảm giá mạnh mẽ để thúc đẩy nhu cầu thị trường bắt kịp nguồn cung mới.

(3) Sẽ giảm dần thuế/ phí đối với ô tô: Sau nghị định 57/2020/ND-CP và Hiệp định EVFTA, ATIGA có hiệu lực, rất nhiều loại thuế phí đã được cắt bỏ và giá ô tô cũng giảm theo tương ứng. Hiện tại, Quốc hội đang thảo luận về khả năng giảm thuế tiêu thu đặc biệt (tỷ lệ giảm thuế tương ứng với tỷ lệ nội địa hóa của mỗi dòng xe), giúp thúc đẩy hơn nữa tiêu thụ xe giá rẻ. Tuy nhiên, khả năng giảm thuế TTĐB cho ô tô còn tương đối thấp vì khoản này đóng góp tới 4,4% thu ngân sách nhà nước và khó có thể cắt giảm trong thời điểm thu ngân sách bị ảnh hưởng tiêu cực sau dịch Covid-19.

Quy mô thị trường đã đủ lớn để các nhà sản xuất chuyển dịch từ nhập khẩu sang lắp ráp trong nước. Trước đó, các nhà sản xuất ô tô chủ yếu nhập khẩu các mẫu xe vì quy mô thị trường chưa đủ lớn để lắp ráp xe trong nước. Tuy nhiên, khi thị trường ô tô Việt Nam đang phát triển nhanh chóng về sản lượng tiêu thụ và thị phần ngày càng trở nên tập trung, lĩnh vực SX ô tô đang thu hút nhiều vốn đầu tư hơn.

Hiện trên thị trường có 6 thương hiệu mạnh chiếm 90% thị phần là Thaco, Huyndai, Toyota, Mitsubishi, Ford, Honda với doanh số bình quân ~ 30.000 - 60.000 chiếc/năm, vượt qua điểm hòa vốn đối với xe lắp ráp trong nước (theo ước tính trước đây là 30.000 - 40.000 chiếc/ năm cho một nhà máy lắp ráp hoặc 10.000 - 20.000 chiếc/ năm cho mỗi mẫu xe). Tổng cộng 4/6 thương hiệu ô tô hàng đầu đã công bố đầu tư vào các nhà máy lắp ráp ô tô lớn chỉ trong hai năm gần đây và nhiều dự án lắp ráp khác sẽ triển khai trong thời gian tới (ví dụ: nhà máy Honda và Toyota mở rộng). Ngoài ra, theo quan điểm của chúng tôi, các nhà máy lắp ráp trong nước tăng đồng nghĩa với nhu cầu về phụ tùng ô tô và công nghiệp phụ trợ tăng, do đó tạo cơ hội mạnh mẽ để tăng tỷ lệ nội địa hóa ngành.

• Định giá: Câu chuyện phục hồi trong năm 2021 hầu hết đã được phản ánh vào giá của các cổ phiếu trong ngành ô tô thuộc phạm vi nghiên cứu của chúng tôi. PE trung bình ngành năm 2020 là 11,4 lần, cao hơn PE trước Covid là 10,5 lần, cho thấy câu chuyện phục hồi năm 2021 và tăng trưởng năm 2022 đã được phản ánh vào giá. Hiện tại, chúng tôi không thấy bất kỳ yếu tố xúc tác mới nào để định giá lại ngành vào năm 2022 và duy trì xếp hạng Phù hợp Thị trường.

Các vấn đề và rủi ro

Ô nhiễm không khí gia tăng: Trước những lo ngại về ô nhiễm không khí, biện pháp hạn chế phương tiện cá nhân đang được xem là một trong những giải pháp tiềm năng ở các thành phố lớn, ví dụ thắt chặt tiêu chuẩn khí thải ô tô. Tuy nhiên, chúng tôi nhận thấy đây là một nghịch lý do phương tiện giao thông công cộng kém hiệu quả và các dự án metro chậm trễ trong khi nhu cầu đi lại ở VN lại rất lớn.

Rủi ro chính sách. Môi trường pháp lý trong ngành công nghiệp ô tô luôn biến động, do luật và quy định liên tục thay đổi. Điều này chủ yếu là do hầu hết các quy định ưu tiên bảo hộ ngành trong nước trái ngược với các hiệp định thương mại tự do hiện có (WTO, ATIGA, EVFTA, CPTPP) và cản trở thương mại với các nước. Do đó, các doanh nghiệp ô tô vẫn ngần ngại khi đầu tư mạnh vào ngành này.

Thiếu vắng ngành công nghiệp phụ trợ. Việt Nam đang thiếu các ngành công nghiệp phụ trợ cần thiết cho sản xuất ô tô như phụ tùng ô tô, chất bán dẫn, động cơ ô tô, ... Do đó, ngành công nghiệp SX ô tô vẫn đang phát triển với tốc độ chậm. So với các nước trong khu vực, Thái Lan và Indonesia có thị trường phụ tùng ô tô phát triển, ngành ô tô VN vẫn kém hấp dẫn hơn trong mắt các nhà đầu tư.

Nguồn: SSI

×
tvi logo