Triển vọng ngành Bảo hiểm năm 2021: Môi trường lãi suất thấp – một thách thức thực sự

Triển vọng ngành Bảo hiểm năm 2021: Môi trường lãi suất thấp – một thách thức thực sự

Lượt xem: 196
  •  

Điểm nhấn năm 2020

Diễn biến ngành: KÉM KHẢ QUAN

Giá cổ phiếu các công ty bảo hiểm trong phạm vi nghiên cứu của chúng tôi giảm -9% so với đầu năm, thấp hơn 19,7% so với VN Index. Tuy nhiên, nếu so từ đáy năm 2020, các công ty bảo hiểm đã tăng 62,9% - cao hơn 1,5% so với VN Index.

Diễn biến ngành sát với quan điểm của chúng tôi đã nêu trong báo cáo triển vọng ngành hậu Covid. Cổ phiếu nổi bật: BVH

Điểm nhấn của ngành trong năm 2020

• Nhu cầu bảo hiểm sức khỏe và bảo hiểm nhân thọ hồi phục nhanh Bảo hiểm hàng không, du lịch và vận chuyển hàng hóa (chiếm khoảng 6% tổng doanh thu phí bảo hiểm phi nhân thọ) bị ảnh hưởng nặng nề bởi Covid-19. Trong khi đó, nhu cầu đối với các sản phẩm bảo hiểm sức khỏe và nhân thọ đã phục hồi khá tốt sau giai đoạn giãn cách xã hội. Doanh thu chủ yếu giảm trong giai đoạn giãn cách xã hội trong tháng 3 và tháng 4, nhưng đã phục hồi mạnh mẽ trong những tháng sau đó. Theo Hiệp Hội Bảo Hiểm Việt Nam (AVI), doanh thu phí bảo hiểm sức khỏe và nhân thọ lần lượt tăng 25,6% và 21,2% so với cùng kỳ trong 9T2020. Điều này sát với cũng phù hợp với kỳ vọng của chúng tôi rằng Covid-19 sẽ thúc đẩy nhu cầu đối với các sản phẩm mang tính chất bảo vệ trước rủi ro đối với cá nhân. Tổng doanh thu phí bảo hiểm phi nhân thọ tăng 5,4% so với cùng kỳ trong 9T2020.

• Top 2 đang mất dần thị phần tại cả hai thị trường BH nhân thọ và phi nhân thọ Cạnh tranh tiếp tục gay gắt. Trong số 10 công ty bảo hiểm phi nhân thọ hàng đầu, chỉ có BVH và PVI có thị phần giảm trong 9T2020. Trong khi đó, trong số 10 công ty bảo hiểm nhân thọ hàng đầu, có 6 công ty tăng thị phần (Manulife, AIA, Generali, MB Ageas, FWD và AVIVA) và 4 công ty mất thị phần (Baoviet Life, Prudential, Dai-i-chi Life, Chubb Life, Hanwha Life). Cuối năm 2020, Manulife hoàn tất việc mua lại AVIVA Việt Nam. Điều này giúp thị phần BH nhân thọ của Manulife tăng lên khoảng 18,5% - xếp sau Prudential với 18,8%. Chúng tôi tin rằng nếu duy trì được đà tăng trưởng doanh thu khai thác mới như hiện nay, Manulife sẽ có thể chiếm vị trí thứ 2 trong vòng 1-2 quý tới.

• Tỷ lệ bồi thường thấp kỷ lục và thu nhập tài chính mạnh mẽ hỗ trợ tích cực cho tăng trưởng lợi nhuận mảng BH phi nhân thọ

Lợi nhuận phân hóa giữa các công ty BH nhân thọ và phi nhân thọ trong 9T2020, do các công ty BH nhân thọ chịu tác động nghiêm trọng hơn từ môi trường lãi suất thấp dưới gánh nặng dự phòng toán học lớn. Trong khi đó, lợi nhuận của các công ty bảo hiểm phi nhân thọ được hỗ trợ bởi tỷ lệ kết hợp cải thiện (-180 bps) và ROI tăng (+30 bps) do thị trường chứng khoán sôi động.

✓ Thu nhập phí báo hiểm: Tỷ lệ bồi thường năm 2020 ở mức thấp nhất trong vòng 13 năm gần đây là 34%, vào thời điểm người dân hạn chế đến bệnh viện và các cơ sở khám bệnh, dẫn đến việc thanh toán cho các chi phí y tế phát sinh giảm.

✓ Thu nhập tài chính: ROI cải thiện 30 bps so với cùng kỳ lên 6,6% trong 9T2020 bất chấp lãi suất huy động giảm khoảng 200 bps so với đầu năm, do các công ty bảo hiểm được hưởng lợi từ biến động mạnh của thị trường cổ phiếu.

Tổng LNTT 9T2020 của các công ty bảo hiểm niêm yết tăng 10% so với cùng kỳ (so với + 22% trong 9T2019). Nếu không tính lợi nhuận của BVH và thu nhập từ việc bán dự án bất động sản Embassy Garden của PVI vào năm 2019, tăng trưởng LNTT 9T2020 sẽ là 19% so với cùng kỳ (so với 14% trong 9T2019).

• Kênh bancassurance ngày càng đóng góp nhiều hơn vào tăng trưởng doanh thu phí bảo hiểm nhân thọ Trong tháng 11 và tháng 12, có hai hợp đồng bancassurance độc quyền lớn được ký kết giữa ACB và SunLife Việt Nam; CTG và Manulife. Điều này được kỳ vọng sẽ tạo ra nhiều thay đổi hơn nữa vào năm 2021 trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt trên thị trường bảo hiểm nhân thọ. Một trong những thay đổi có thể diễn ra là thị phần của AIA giảm do kết thúc hợp đồng phân phối sản phẩm bảo hiểm với ACB. ACB đã đóng góp khoảng 10% tổng doanh thu phí bảo hiểm của AIA Việt Nam trong 9T2020. Trong khi đó, Manulife và SunLife có thể mở rộng doanh thu phí BH mạnh hơn nữa. Trong 9T2020, kênh bancassurance chiếm 30% tổng doanh thu phí khai thác mới và 18,3% tổng doanh thu phí bảo hiểm nhân thọ (so với 29% và 16% tương ứng vào năm 2019).

• Yếu tố hỗ trợ lợi nhuận các công ty BH nhân thọ vào phút trót Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 89/2020/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 26/12/2020, giảm gánh nặng dự phòng toán học cho các công ty bảo hiểm nhân thọ. Điều này giúp cải thiện lợi nhuận kế toán và giảm áp lực vốn ngắn hạn cho các công ty bảo hiểm nhân thọ từ quý 4/2020. Đối với BVH, theo ước tính của chúng tôi, với mỗi 1% thay đổi trong dự trữ toán học, LNST và BVPS sẽ thay đổi tương ứng 10% và 0,7%, giả định tất cả các yếu tố khác không đổi.

Triển vọng năm 2021

Triển vọng tăng trưởng năm 2021

• Tăng trưởng doanh thu phí tốt hơn trong năm 2021 Chúng tôi kỳ vọng tăng trưởng doanh thu phí bảo hiểm gốc cao hơn vào năm 2021 đối với cả mảng bảo hiểm nhân thọ và phi nhân thọ lần lượt là + 22% và 10-12% so với cùng kỳ. Ước tính này dựa trên quan điểm:

(1) Nhu cầu các sản phẩm bảo hiểm nhân thọ ở mức khá và nhờ các hợp đồng banca độc quyền mới được ký kết, các công ty bảo hiểm có thể tiếp cận nhóm khách hàng tiềm năng lớn hơn. Trong trường hợp dịch bệnh Covid-19 được kiểm soát và không còn giãn cách xã hội, các hoạt động bán hàng (họp mặt, hội nghị khách hàng...) sẽ có thể phục hồi về mức trước Covid, thúc đẩy hoạt động bán hàng mạnh mẽ hơn.

(2) Kinh tế phục hồi thúc đẩy bảo hiểm phi nhân thọ. Chúng tôi kỳ vọng tăng trưởng GDP sẽ quay trở lại mức 6,5% vào năm 2021 khi các hoạt động kinh tế hồi phục. Do đó, bảo hiểm hàng hóa, hàng không, du lịch và bảo hiểm bảo an tín dụng sẽ có thể đạt được mức tăng trưởng trước Covid.

• Việc mở rộng tài sản quản lý (AUM) sẽ là động lực chính cho tăng trưởng lợi nhuận của các công ty bảo hiểm vào năm 2021. Chúng tôi không kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận sẽ tương đương tăng trưởng doanh thu phí bảo hiểm, vì các yếu tố hỗ trợ lợi nhuận trong năm 2020 là thị trường cổ phiếu sôi động và tỷ lệ bồi thường cải thiện có thể không lặp lại vào năm 2021. Lãi suất bình quân năm 2021 ước tính thấp hơn mức trung bình năm 2020 từ 75-85 bps, do đó, tăng trưởng thu nhập tài chính sẽ hoàn toàn phụ thuộc vào việc mở rộng AUM.

• Một số thay đổi về mặt cấu trúc sẽ tiếp diễn trong năm 2021. Chúng tôi ước tính doanh số bán hàng trực tuyến sẽ tăng. Tuy nhiên, kênh này chỉ phù hợp với một số phân khúc nhất định (bảo hiểm tai nạn con người, bảo hiểm xe máy bắt buộc, bảo hiểm du lịch). Ngoài ra, các công ty bảo hiểm có thể phát triển các dòng sản phẩm bảo hiểm sức khỏe với nhiều mức tùy chọn và đáp ứng nhiều đối tượng khách hàng hơn..

• Định giá chưa trở lại mức trước Covid. Hiện tại, BVH đang giao dịch với PB là 2,46 lần, thấp hơn mức trung bình 5 năm và 10 năm lần lượt là 3,06 lần và 2,76 lần và cũng thấp hơn mức trước Covid là 2,62 lần. Chúng tôi cho rằng mức định giá thấp này có thể phản ánh kỳ vọng của nhà đầu tư về sự bất lợi của các doanh nghiệp bảo hiểm nhan thọ trong môi trường lãi suất thấp. Chúng tôi duy trì đánh giá Trung lập đối với lĩnh vực này vì động lực tăng trưởng quan trọng là lãi suất dự kiễn vẫn tiếp tục ở mức thấp trong năm 2021.

Yếu tố tác động tích cực đến giá cổ phiếu trong ngắn hạn sẽ là việc SCIC thoái vốn khỏi BVH và BMI, được kỳ vọng sẽ có thể thực hiện vào nửa đầu năm 2021.

Vấn đề và rủi ro

• Môi trường lãi suất thấp kéo dài. Môi trường lãi suất thấp sẽ làm cho lợi nhuận đầu tư gặp khó khăn và làm giảm lợi nhuận của các công ty bảo hiểm vì phần lớn danh mục đầu tư của các công ty bảo hiểm là tiền gửi ngân hàng và trái phiếu chính phủ. Ngoài ra, nếu lợi suất trái phiếu chính phủ giảm hơn nữa, gánh nặng sẽ đặt lên dự phòng kỹ thuật bảo hiểm nhân thọ - ảnh hưởng tiêu cực đến lợi nhuận kế toán.

• Chi phí tái bảo hiểm tăng. Trong những năm gần đây, các doanh nghiệp bảo hiểm Việt Nam thua lỗ cao, đặc biệt trong lĩnh vực bảo hiểm tài sản, đã khiến các nhà tái bảo hiểm quốc tế tăng giá tái bảo hiểm. Chúng tôi tin rằng xu hướng này sẽ tiếp tục trong trung hạn. Hậu quả quan trọng của việc này là các công ty bảo hiểm có thể không thể duy trì các hợp đồng tái cố định (treaty) và buộc phải chuyển sang các hợp đồng tái tạm thời (facultative), ảnh hưởng đến năng lực của bảo hiểm phi nhân thọ.

Nguồn: SSI

×
tvi logo