Ngành Hàng không VN: Vượt "bão dịch" chờ ngày cất cánh

Ngành Hàng không VN: Vượt "bão dịch" chờ ngày cất cánh

Lượt xem: 110
  •  

TỔNG QUAN NGÀNH VẬN TẢI HÀNG KHÔNG VIỆT NAM

Ngành hàng không bao gồm chuỗi dịch vụ từ vận tải hàng không, cảng hàng không đến các dịch vụ phụ trợ hàng không. Trong đó, vận tải hàng không đóng vai trò quan trọng nhất trong chuỗi giá trị ngành; vận tải hàng không phát triển thì cảng hàng không và các dịch vụ phụ trợ sẽ hưởng lợi theo. Nếu xem vận tải hàng không là xương sống của ngành, thì cảng hàng không là lĩnh vực chịu trách nhiệm cung cấp cơ sở hạ tầng cho hầu hết các hoạt động của các phân khúc kinh doanh khác trong chuỗi giá trị ngành, là nơi kết nối hệ thống hàng không của mỗi quốc gia với các phương thức vận chuyển khác.

VẬN TẢI HÀNG HÓA HÀNG KHÔNG

Vận tải hàng hóa hàng không chiếm khoảng 25% giá trị xuất, nhập khẩu của Việt Nam. Hiện có 55 hãng hàng không nước ngoài và 4 hãng hàng không nội địa hoạt động ở Việt Nam. Trong đó, bốn hãng hàng không Việt Nam chiếm tỷ trọng tuyệt đối trong các tuyến nội địa nhờ chính sách bảo hộ của chính phủ. Còn các tuyến quốc tế, ưu thế thuộc về các hãng nước ngoài với 82% thị phần. Các tuyến vận chuyển hàng hóa hàng không quốc tế chủ yếu ở Việt Nam là Châu Á – Thái Bình Dương, EU và Bắc Mỹ.

Tăng trưởng sản lượng vận chuyển bằng đường hàng không của Việt Nam theo IATA đạt khoảng 11% trong giai đoạn 2010-2019 và dự báo khoảng 12% trong giai đoạn 2020-2030. Đến nay đây vẫn là ngành có rào cản gia nhập rất cao, tại Nội Bài có 3 công ty cạnh tranh nhau trong lĩnh vực vận chuyển hoàng hóa bằng đường hàng không là NCT, ALS, ASCV, trong đó NCT là doanh nghiệp lớn nhất và có mối quan hệ gắn bó với Vietnam Airline. Với việc dự báo tăng trưởng 10 năm tới khoảng trên 12%/năm thì việc công suất tăng gấp 1.5 lần của NCT là 1 lợi thế. Rủi ro lớn nhất của việc lấp đấy công suất của NCT trong trung và dài hạn là dự án nhà ga hàng hóa ALS2 đang được nghiên cứu khả thi.

VẬN TẢI HÀNH KHÁCH HÀNG KHÔNG:

Thị trường vận tải hành khách hàng không Việt Nam hiện nay đang được thống lĩnh bởi 4 hãng hàng không là: Vietnam Airlines, Vietjet Air, Jetstar Pacific; VASCO và thêm sự gia nhập của Viet Bamboo Airways vào năm 2018. Trong đó, cả ngành được chia làm 2 mô hình vận chuyển khác biệt: hàng không truyền thống và hàng không giá rẻ, giữa mô hình quản lý Nhà nước và tư nhân, được đại diện bởi Vietnam Airlines và Vietjet Air nắm giữ thị phần cao nhất ngành. Sự cạnh tranh của ngành tăng thêm khi có sự gia nhập của 1 doanh nghiệp mang hơi hướng cộng hưởng từ những lợi thế và bù đắp ‘’khoảng trống’’ của hai mô hình trên là Bamboo Airways và đem đến kết quả tăng trưởng thị phần ấn tượng chỉ trong 3 năm vận hành, sức mạnh cạnh tranh Bamboo được phát huy hơn ngay trong tình hình dịch bệnh vừa qua

Gia tăng tốc độ khai thác đường bay quốc tế: Hiện tại, Vietnam Airlines và VietJet Air đang khai thác 52 đường bay quốc tế đến 30 thành phố thuộc 17 quốc gia và vùng lãnh thổ. Bên cạnh đó, có hơn 50 hãng hàng không nước ngoài khai thác thường lệ 71 đường bay từ 22 quốc gia, vùng lãnh thổ đến Việt Nam.

Cạnh tranh thị phần gay gắt: Nếu xét về tổng thị phần vận tải hành khách hàng, hiện tại Vietnam Airlines hiện vẫn đang chiếm thị phần lớn ngành vận tải hành khách hàng không trên toàn thị trường. Vietjet từ khi đi vào hoạt động đã gia tăng thị phần đáng kể, từ mức 20% năm 2013 đã tăng lên 36% năm 2017, mức độ gia tăng thị phần cao đỉnh điểm vào năm 2019 khi Việt Nam mở cửa giao thương khu vực, thúc đẩy du lịch mạnh mẽ, Vietjet dần chiếm thị phần từ Vietnam Airlines và các hãng hàng không quốc tế. Đến năm 2018 có sự tham gia thêm của hãng hàng không Bamboo Airways, với chiến lược kinh doanh mới, đặc biệt hiệu quả trong những giai đoạn thị trường gặp những rủi ro về dịch bệnh, Bamboo Airways đã nhanh chóng chiếm lĩnh thị phần của 2 hãng không trên, cho thấy một bức tranh cạnh tranh khá gay gắt của ngành vận tải hàng không Việt Nam

PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH CẠNH TRANH:

Xét về chiến lược vận hành mô hình truyền thống - FSC (Full Services Carrier), hoạt động kinh doanh của Vietnam Airlines cùng phối hợp triển khai thương hiệu Jetstar Pacific với định hướng chủ yếu vào phát triển các dịch vụ đa dạng & đầy đủ (full-services), nhắm đến phân khúc khách hàng trung – cao cấp trong nước và nhóm khách quốc tế đi/đến Việt Nam. Với chiến lược về lộ trình hàng không 4 sao - tiệm cận 5 sao, Vietnam Airlines đang chứng tỏ vị thế đáng kể tại thị trường Việt Nam cũng như khu vực, sánh ngang với các hãng bay có chất lượng dịch vụ hàng đầu thế giới theo Skytrax đánh giá như như Air France, Emirates, British Airways, Korean Air, Aeroflot.. tạo ra được lợi thế cạnh tranh to lớn mà các đối thủ LCC khó có được.

Ngành vận tải hàng không bắt đầu có sự cạnh tranh với sự khai thác của mô hình hàng không giá rẻ - LCC (Low Cost Carrier) với việc tận dụng được các lợi thế trong việc tiết kiệm chi phí khi bỏ bớt những dịch vụ không cần thiết, lấp đầy tỷ lệ chỗ trống bằng việc giảm giá bán trong mỗi chuyến bay. Tuy không có được dịch vụ trọn vẹn như mô hình LSC cung cấp, nhưng chính chiến lược giá vé rẻ lại thu hút được thị phần khách hàng vô cùng lớn khi giảm được sự tiếp cận khoảng cách giữa nhóm lao động có thu nhập trung bình – thấp đối với loại phương tiện từng được coi là ‘’xa xỉ’’ như mà máy bay.

Các hãng hàng không của mô hình LCC sẽ tối ưu hóa việc sử dụng tài sản nhờ economy of scale do ngành hàng không có chi phí cố định rất lớn, hơn nữa phần lớn chuyến bay của LCC kéo dài 4 tiếng là tối đa cho phép hãng giữ nguyên phi hành đoàn bay và trở về trong cùng 1 ngày với 1 ca làm việc 8-10 tiếng, từ đó giảm chi phí ăn ở & chi phí lương (variable costs) cho phi hành đoàn. Cộng thêm việc do là đường bay ngắn nên có thể tiết kiệm các chi phí giải trí như tivi, tạp chí, chỗ ngồi chật hơn để tăng số lượng ghế tuy nhiên vẫn chấp nhận được với giá vé rẻ.

Các hãng hàng không mới đua nhau dành ‘’miếng bánh thị phần ‘’

Do giá vé rẻ nên các hãng hàng không LCC thường không đảm bảo được chất lượng dịch vụ được toàn diện, đặc biệt là vấn đề hoãn, chậm chuyến bay được thường được báo chí nhắc đến rất nhiều khi LCC được khai thác. Khi nhìn ra được ‘’ngách khuất’’ của thị trường vận tải hàng không, tận dụng được lợi thế cả 2 mô hình trên, không ‘’xông xáo’’ cạnh tranh về giá với hãng giá rẻ hay cạnh tranh trực diện trong phân khúc khách hạng sang, Bamboo Airways đã ra nhập thị trường hàng không với chiến lược ‘’thị trường ngách’’, trọng tâm đánh vào hai yếu tố: bay đúng giờ, an toàn và bay chất lượng 5 sao, giàu giá trị gia tăng. Và mức gia tăng thị phần nhanh chóng ngay khi cả ngành đang ‘’lâm nguy trong cơn bão dịch’’ là kết quả đánh giá tốt nhất hiệu quả chiến lược của doanh nghiệp.

Nguồn: CSI 

×
tvi logo