Cập nhật ngành điện: Triển vọng tích cực trong dài hạn mặc dù còn nhiều điểm nghẽn trong 2021

Cập nhật ngành điện: Triển vọng tích cực trong dài hạn mặc dù còn nhiều điểm nghẽn trong 2021

Lượt xem: 63
  •  

I. TỔNG QUAN NGÀNH VÀ TÌNH HÌNH THỊ TRƯỜNG

Năm 2020, sản lượng hệ thống đạt 247 tỷ kWh (+2.9%yoy), tổng công suất lắp đặt toàn hệ thống đạt 69.300MW (+20%yoy) trong đó ghi nhận sự tăng trưởng vượt bậc của các dự án NLTT, tổng công suất đạt 17.4 nghìn MW (+68%yoy), chủ yếu đến từ các dự án điện mặt trời. Tính chung, cuối năm 2020 ghi nhận hơn 100 nghìn dự án ĐMT được đấu nối vào hệ thống với tổng csuất hơn 9 nghìn MW, vượt xa so với kế hoạch.

Lũy kế 4 tháng đầu năm, tổng sản lượng toàn hệ thống đạt 80,67 tỷ kWh (+6,4%yoy), trong đó nhiệt điện than chiếm hơn 50% sản lượng toàn hệ thống. Tuy nhiên tình hình thủy văn thuận lợi cũng như cắt giảm Qc khiến sản lượng huy động điện trên loại hình điện than và điện khí giảm đáng kể so với cùng kỳ. Tình hình thời tiết thuận lợi hỗ trợ sản lượng các DN thủy điện, tăng 59%yoy. Nguồn phát từ NLTT cũng đạt 12% sản lượng toàn hệ thống, trong đó điện mặt trời đạt 8,73 tỷ kWh, tăng gần 3 lần so với 4T2020.

Thủy điện dẫn sóng đầu năm

KQKD các DN Thủy điện trong quý 1 tích cực hỗ trợ bởi các yếu tố (1) LaNina kéo dài và có xu hướng diễn biến mạnh hơn so với năm 2017, (2) lưu lượng nước về hồ tăng cao so với cùng kỳ tiếp tục là nhân tố hỗ trợ cho các DN thủy điện trong nửa đầu năm 2021 như REE, PC1, VSH. Tuy nhiên pha Lanina yếu dần trong nửa cuối năm sẽ khiến các DN thủy điện gặp khó khi lưu lượng nước về hồ không đủ.

Nhiệt điện gặp khó trong 2021

Nguồn cung từ mỏ Sao Vàng Đại Nguyệt bù đắp thiếu hụt khí cho các nhà máy nhiệt điện khi các mỏ cũ đã dần cạn kiệt. Tuy nhiên (1) giá NVL tăng cao cũng khiến các DN điện khí gặp khó. Trung bình giá khí đầu vào đã tăng 25%yoy ở mức 7USD/MMBTU ảnh hưởng bởi đà tăng của giá dầu thế giới phục hồi sau đại dịch. Các DN điện than cũng gặp khó khăn trong vấn đề giá than nhập khẩu. Tính chung giá than nhập khẩu Australia đã tăng gần 40% kể từ đầu năm, phần nào tạo áp lực tăng giá bán than từ TKV lên các DN điện than.

(2) Việc gia tăng công suất vận hành từ các nguồn điện khác làm giảm sản lượng Qc trên hợp đồng PPA. Theo QĐ123/QĐ-ĐTĐL quy định sản lượng điện năng thanh toán theo giá hợp đồng đối với các nhà máy nhiệt điện giảm từ 85% xuống 80%, như vậy sản lượng bao tiêu từ EVN thấp xuống đồng nghĩa biên gộp các DN nhiệt điện trở nên kém khả quan khi phần sản lượng còn lại buộc phải bán trên thị trường điện cạnh tranh.

Bùng nổ điện năng lượng tái tạo cùng những bất cập đi kèm

Quyết định số 13/2020/QĐ-TTg về cơ chế khuyến khích phát triển điện mặt trời thúc đẩy gia tăng sản lượng từ loại hình này. Tới cuối năm 2020 tổng sản lượng điện phát từ ĐMT trên toàn quốc là 10.6 tỷ kWh (4% toàn hệ thống) trong đó điện mái nhà chiếm 1.16 tỷ kWh. Tuy nhiên tính bất ổn định trong vận hành điện gia tăng khi chênh lệch giữa phụ tải cao điểm và thấp điểm trong ngày tương đối lớn, do vậy tồn đọng vấn đề thừa & thiếu cung trong vận hành NLĐTT, cụ thể là điện mặt trời (như hình). Các dự án điện gió cũng đang gấp rút hoàn thiện đưa vào vận hành trước 30/11 để hưởng ưu đãi giá FIT cũng tạo áp lực không nhỏ trong việc cắt giảm sản lượng từ ĐMT.

Năng lượng tái tạo làm tăng chi phí hệ thống điện Quốc Gia

ASP tại nguồn thủy điện và nhiệt điện lần lượt đạt 857 và 1.325 đồng/kWh, sấp sỉ bằng 50% chi phí TB cho huy động từ NLTT, do vậy khoảng hơn 17 nghìn tỷ chênh lệch chi phí huy động giữa nguồn NLTT và nguồn điện truyền thống phần nào khiến các công ty trong giai đoạn đàm phán lại giá hợp đồng PPA gặp khó khăn và giảm sản lượng huy động phát điện từ kênh nhiệt điện.

II. TRIỂN VỌNG TRONG DÀI HẠN: TÍCH CỰC

Agriseco ước tính nhu cầu tiêu thụ điện trong năm 2021 sẽ hồi phục về ngưỡng 9%, tương đương tốc độ tăng trưởng GDP 2021 đạt 7%yoy, nhờ vào sự phục hồi của nền kinh tế sau đại dịch.

“Lót ổ đón Đại Bàng” - Đón đầu làn sóng FDI vào Việt Nam: Mặc dù dịch bệnh tái bùng phát trong quý 1, tính tới tháng 4/2021, tổng số vốn đăng ký cấp mới, đăng ký tăng vốn và mua cổ phần NĐT nước ngoài đạt 12,25 tỷ USD (chỉ giảm 0.7%yoy), trong đó chủ yếu tập trung nhóm ngành công nghiệp xây dựng. Đây là những nhóm ngành chính chiếm phần lớn tỷ trọng tiêu thụ sản lượng điện của VN trong các năm quá khứ và dự báo vẫn sẽ tiếp tục gia tăng cho đến năm 2045 – theo quy hoạch điện VIII.

Nguồn: AGR

×
tvi logo